Sau 08 năm triển khai thi hành, các quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thú y tại Nghị định số 90/2017/NĐ-CP đã tạo cơ sở pháp lý cụ thể, rõ ràng, bảo đảm hiệu quả công tác xử phạt vi phạm hành chính. Tuy nhiên, thực tiễn việc sắp xếp tổ chức bộ máy, chuyển giao nhiệm vụ giữa các cơ quan, đơn vị, đặc biệt là việc tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp và một số hệ thống cơ quan, đơn vị đã tác động trực tiếp đến thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của các chức danh. Bên cạnh đó, một số văn bản quy phạm pháp luật về thú y đã bãi bỏ Giấy chứng nhận vệ sinh thú y, do đó cần thiết phải bãi bỏ hành vi vi phạm đối với Giấy chứng nhận vệ sinh thú y quy định tại Điều 27 Nghị định số 90/2017/NĐ-CP. Mặt khác, thực tiễn xử phạt vi phạm hành chính cho thấy một số hành vi vi phạm trong lĩnh vực thú y đang thiếu biện pháp khắc phục hậu quả. Do đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã xây dựng Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thú y thay thế Nghị định số 90/2017/NĐ-CP.

Một số quy định đáng chú ý tại dự thảo Nghị định này như sau:

Bãi bỏ một số hành vi vi phạm

Dự thảo Nghị định bãi bỏ quy định vi phạm về Giấy chứng nhận vệ sinh thú y (Điều 27 Nghị định 90/2017/NĐ-CP) để đảm bảo phù hợp với văn bản quy phạm pháp luật về thú y mới sửa đổi, bổ sung.

Dự thảo bãi bỏ hành vi “Nhập khẩu sản phẩm động vật dùng làm thực phẩm tại cơ sở giết mổ, sơ chế, chế biến không có tên đăng ký xuất khẩu vào Việt Nam” (tại điểm d khoản 5 Điều 16) vì điểm c khoản 2 Điều 16 quy định hành vi tương tự.

Dự thảo bãi bỏ hành vi “Sử dụng thuốc thú y không có trong Danh mục thuốc thú y được phép lưu hành tại Việt Nam” tại điểm a khoản 7 Điều 6, điểm a khoản 2 Điều 40, “Kê đơn thuốc thú y không có trong Danh mục thuốc thú y được phép lưu hành tại Việt Nam” tại điểm c khoản 2 Điều 40 do Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 15 Luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường (trong đó có Luật Thú y) bãi bỏ điểm b khoản 4 Điều 78 (bỏ Danh mục thuốc thú y được phép lưu hành tại Việt Nam).

Bổ sung một số hành vi vi phạm

Dự thảo bổ sung hành vi “không có đơn thuốc đối với thuốc thú y phải kê đơn theo quy định” tại điểm a khoản 2 Điều 6 (Vi phạm quy định chung về phòng bệnh động vật) và điểm c khoản 1 Điều 32 (Vi phạm về thủ tục trong buôn bán thuốc thú y) để đảm bảo phù hợp với quy định về kê đơn thuốc tại Thông tư số 12/2020/TT-BNNPTNT ngày 09/11/2020.

Dự thảo bổ sung hành vi: "Nhập khẩu sản phẩm động vật có nơi đến ghi trên bao bì sản phẩm không phải là Việt Nam" tại điểm đ khoản 3 Điều 16 (Vi phạm quy định chung về kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật nhập khẩu) để phù hợp với thực tế có nhiều lô hàng trên bao bì sản phẩm ghi nơi đến không phải Việt Nam do nước xuất khẩu sản xuất hàng hóa đồng loạt cho một quốc gia nhập khẩu, nhưng vì lý do giá cả hoặc thương mại mà bán sang cho chủ hàng ở một quốc gia khác trong khi hàng hóa đã được dán nhãn. Mặc dù tại khoản 2 Điều 18 Nghị định số 90/2017/NĐ-CP có quy định về hành vi “ghi nơi đến không phải là Việt Nam” tuy nhiên chỉ quy định trên giấy chứng nhận kiểm dịch mà không qui định trên bao bì bao gói sản phẩm, do đó chỉ khi kiểm tra thực trạng hàng hóa theo quy định mới phát hiện trên bao bì sản phẩm ghi nơi đến không phải Việt Nam. (ví dụ: Destination: The people’s republic of China).

Dự thảo bổ sung hành vi “Vận chuyển động vật, sản phẩm động vật không đúng thời gian ghi trong Giấy chứng nhận kiểm dịch” tại điểm e khoản 2 Điều 12 do trong Giấy CNKD có ngày cấp và ngày có giá trị của Giấy CNKD. Mặt khác, hành vi này phát sinh nhiều trong thực tiễn nhưng chưa có chế tài xử lý.

Dự thảo bổ sung một điều (Điều 17) về nhập khẩu sản phẩm động vật, thuốc thú y, nguyên liệu sản xuất thuốc thú y hết hạn sử dụng để khắc phục lỗ hổng của pháp luật do Nghị định số 24/2025/NĐ-CP ngày 21/02/2025 sửa đổi, bổ sung Nghị định số 98/2020/NĐ-CP đã bãi bỏ hành vi nhập khẩu sản phẩm động vật, thuốc thú y hết hạn sử dụng, do đó từ ngày 21/02/2025 các cơ quan có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính không có căn cứ để xử phạt đối với sản phẩm động vật, thuốc thú y nhập khẩu hết hạn sử dụng .

Dự thảo bổ sung hành vi: " Không có biện pháp hoặc không có hệ thống thu gom, xử lý nước thải, chất thải bảo đảm an toàn dịch bệnh và theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường " tại điểm c khoản 4 Điều 22 và điểm c khoản 2 Điều 25 để đảm bảo phù hợp với quy định của điểm d khoản 1 Điều 73 Luật Thú y.

Dự thảo bổ sung quy định xử phạt đối với hành vi vi phạm về“Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất thuốc thú y” (tại khoản 1, khoản 5, khoản 6 Điều 30) vì theo quy định của Nghị định 136/2025/NĐ-CP thì Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất thuốc thú y (trừ sản xuất thuốc thú y dạng dược phẩm, vắc xin) hiện nay do UBND cấp tỉnh cấp.

Dự thảo bổ sung biện pháp khắc phục hậu quả “Buộc đưa ra khỏi lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hoặc buộc tiêu hủy” tại khoản 12 Điều 16, điểm a khoản 6 Điều 18, điểm b khoản 5 Điều 20 để tạo điều kiện cho chủ hàng thực hiện vì trong một số trường hợp chủ hàng không thể tái xuất trả lại cho bên bán nên buộc phải bán lại cho bên thứ ba ngoài lãnh thổ Việt Nam hoặc chủ hàng không thể đưa ra khỏi lãnh thổ hoặc không thể tái xuất nên bắt buộc phải thực hiện tiêu hủy; Bổ sung biện pháp khắc phục: “Buộc kiểm dịch lại động vật, sản phẩm động vật;” tại khoản 5 Điều 19 để đảm bảo hành vi vi phạm được xử lý triệt để.

Dự thảo bổ sung hình thức xử phạt bổ sung: “Đình chỉ hoạt động của chợ kinh doanh, cơ sở thu gom từ 15 ngày đến 30 ngày” và biện pháp khắc phục hậu quả: “Buộc phải thu gom, xử lý nước thải, chất thải đối với hành vi vi phạm quy định; Buộc phải di dời cơ sở” (tại khoản 4, khoản 5 Điều 24) để đảm bảo hành vi vi phạm được xử lý triệt để.

Tăng mức xử phạt

Dự thảo điều chỉnh tăng mức phạt tiền lên 100.000.000 đồng tại khoản 2 và khoản 3 Điều 31 vì theo quy định tại khoản 2 Điều 5 Nghị định thì mức phạt tiền tại Điều 31 chỉ áp dụng đối với tổ chức, vì vậy mức phạt tiền phải gấp 02 (hai) lần mức phạt tiền đối với cá nhân (50.000.000 đồng).

Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính

Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính tại dự thảo được sửa đổi, bổ sung để phù hợp với các chức danh có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính quy định tại Nghị định số 189/2025/NĐ-CP ngày 01/7/2025 của Chính phủ quy định chi tiết Luật Xử lý vi phạm hành chính về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính và việc tổ chức chính quyền hai cấp. Theo đó, dự thảo bỏ thẩm quyền xử phạt của Chủ tịch UBND cấp huyện, nâng mức xử phạt của chủ tịch UBND cấp xã. Dự thảo cũng quy định cụ thể các chức danh có thẩm quyền xử phạt của Thủ trưởng cơ quan thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước chuyên ngành về chăn nuôi và thú y và một số chức danh khác, thẩm quyền của các lực lượng chức năng có liên quan. Dự thảo cũng phân định rõ thẩm quyền xử phạt của các lực lượng đối với từng hành vi vi phạm cụ thể để phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được giao.