Trong quá trình chuyển đổi số, nâng cao năng lực số cho người dân, cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và doanh nghiệp là một trong những yếu tố quan trọng để các nền tảng, dịch vụ số thực sự đi vào cuộc sống. Với quan điểm phổ cập kỹ năng số phải gắn với nhu cầu thực tế, lợi ích thiết thực của người dân và yêu cầu chuyển đổi số của từng cơ quan, đơn vị, địa phương, Ban Chỉ đạo phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tỉnh Thái Nguyên tiếp tục triển khai các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm nhằm đẩy mạnh Phong trào “Bình dân học vụ số” trên địa bàn tỉnh.

Kế hoạch được ban hành trên cơ sở Kế hoạch số 01-KH/BCĐTW ngày 21/3/2025 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số về triển khai Phong trào “Bình dân học vụ số”; Kế hoạch số 94-KH/BTGDVTW ngày 28/5/2026 của Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương về triển khai một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm tiếp tục đẩy mạnh Phong trào và Kế hoạch số 05-KH/BCĐ ngày 24/12/2025 của Ban Chỉ đạo tỉnh về triển khai Phong trào “Bình dân học vụ số” năm 2026 trên địa bàn tỉnh.

Mục tiêu được xác định là tiếp tục đưa Phong trào “Bình dân học vụ số” đi vào thực chất, có trọng tâm, trọng điểm, tạo chuyển biến rõ nét về năng lực sử dụng các dịch vụ số thiết yếu của cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, người dân và doanh nghiệp. Cùng với đó, đổi mới phương thức tổ chức thực hiện theo hướng xác định rõ mục tiêu, sản phẩm và kết quả đầu ra, tăng cường quản lý dựa trên dữ liệu, từng bước nâng cao năng lực tổ chức thực hiện, kỷ luật, kỷ cương trong hành động của các cấp ủy, chính quyền, cơ quan, đơn vị, địa phương.

Điểm được nhấn mạnh trong triển khai Phong trào lần này là phổ cập kỹ năng số phải thực chất, gắn với nhu cầu và lợi ích của người dân, đồng thời phục vụ trực tiếp yêu cầu chuyển đổi số của từng ngành, cơ quan, đơn vị và địa phương. Kết quả học tập, phổ cập kỹ năng số được đánh giá, xác nhận, tích hợp vào cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu ngành và hiển thị trên ứng dụng VNeID, qua đó từng bước chuyển từ cách làm dựa nhiều vào báo cáo sang quản lý, đánh giá dựa trên dữ liệu và minh chứng số.

Việc triển khai cũng được yêu cầu gắn chặt với nhiệm vụ chuyển đổi số của từng cơ quan, đơn vị, địa phương. Các địa phương căn cứ chức năng, nhiệm vụ và điều kiện thực tế để xác định nội dung phù hợp, tránh chung chung, hình thức; tập trung tháo gỡ những hạn chế về nhận thức, kỹ năng và thói quen sử dụng công nghệ số của cán bộ, người dân và doanh nghiệp. Các nhiệm vụ phải bám sát Kế hoạch số 05-KH/BCĐ và Đề án số 22-ĐA/TU ngày 11/12/2025 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2026 - 2030.

Trong đó, cấp xã, phường được xác định là địa bàn trọng tâm của Phong trào, bởi đây là nơi trực tiếp tổ chức các hoạt động phổ cập kỹ năng số cho người dân và nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ số của đội ngũ cán bộ, công chức trong thực thi công vụ. Các địa phương phải xây dựng kế hoạch triển khai gắn với nhiệm vụ chuyển đổi số và yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, xác định rõ đối tượng, nội dung, hình thức, chỉ tiêu, kết quả đầu ra và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị; tập trung vào những nhiệm vụ thiết thực, có khả năng đo lường kết quả, tránh dàn trải hoặc chạy theo hình thức.

Nội dung phổ cập kỹ năng số được định hướng sát với những nhu cầu thường xuyên trong đời sống và công việc. Người dân được hướng dẫn sử dụng điện thoại thông minh an toàn, đăng nhập và học tập trên nền tảng “Bình dân học vụ số”, sử dụng VNeID và các tiện ích tích hợp, thực hiện dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, tra cứu thông tin chính thống, sử dụng các nền tảng số trong giáo dục, y tế, bảo hiểm, lao động, việc làm, sản xuất, kinh doanh. Cùng với đó là các kỹ năng nhận diện, phòng tránh lừa đảo trực tuyến, bảo vệ dữ liệu cá nhân, ứng xử văn minh trên mạng xã hội và bước đầu tiếp cận, sử dụng công cụ trí tuệ nhân tạo an toàn, có trách nhiệm trong học tập, lao động và công việc.

Điều quan trọng là hiệu quả của Phong trào không chỉ được đánh giá qua số người tham gia các lớp tập huấn hay số lượt tuyên truyền, mà hướng tới đo lường mức độ tiếp cận, tần suất và hiệu quả sử dụng các dịch vụ số của người dân. Tổ công nghệ số cộng đồng, đoàn viên, thanh niên, hội viên các tổ chức chính trị - xã hội, giáo viên, học sinh, sinh viên, các cơ sở giáo dục, doanh nghiệp công nghệ số và viễn thông tiếp tục được phát huy vai trò trong hướng dẫn, hỗ trợ trực tiếp người dân học tập và thực hành kỹ năng số tại cộng đồng.

Cùng với phổ cập kỹ năng số, tỉnh sẽ tăng cường quản lý, theo dõi và đánh giá kết quả thực hiện Phong trào dựa trên dữ liệu. Nền tảng “Bình dân học vụ số”, ứng dụng VNeID, Bộ Chỉ số do Trung ương xây dựng, các hệ thống thông tin của tỉnh và các nền tảng số liên quan được khai thác để quản lý, thống kê, xác nhận kết quả. Qua đó, từng bước giảm báo cáo thủ công, tăng cường minh chứng số, dữ liệu số và tạo cơ sở để so sánh, đánh giá hiệu quả triển khai giữa các địa phương, cơ quan, đơn vị.

Một nội dung mới đáng chú ý là việc triển khai Bộ Chỉ số theo dõi, đánh giá kết quả thực hiện Phong trào sau khi Trung ương ban hành. Bộ Chỉ số sẽ được triển khai phù hợp với điều kiện thực tế của tỉnh, tập trung đánh giá hoạt động phổ cập thực chất, kết quả đầu ra và tác động của Phong trào; các chỉ số phải đo lường được và có khả năng so sánh giữa các địa phương, đơn vị. Sở Khoa học và Công nghệ được giao chủ trì, phối hợp với Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy, Công an tỉnh và các cơ quan, đơn vị liên quan tham mưu triển khai Bộ Chỉ số; hướng dẫn thu thập, cập nhật, quản lý, khai thác dữ liệu và định kỳ tổng hợp, phân tích, đánh giá kết quả.

Việc đánh giá sẽ từng bước dựa trên dữ liệu và minh chứng cụ thể. Các cơ quan, đơn vị, địa phương có trách nhiệm cập nhật đầy đủ dữ liệu, minh chứng và kết quả thực hiện theo quy trình thống nhất, ưu tiên sử dụng dữ liệu được trích xuất từ các nền tảng số. Trên cơ sở đó, kết quả thực hiện Phong trào trên địa bàn tỉnh được tổng hợp, phân tích, đánh giá; đồng thời kịp thời nhận diện những đơn vị triển khai chậm, hình thức hoặc thiếu dữ liệu thực chất để có giải pháp chấn chỉnh, nâng cao hiệu quả.

Cùng với các lực lượng trực tiếp tại cộng đồng, các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp và giáo dục phổ thông trên địa bàn tỉnh được huy động tham gia phổ cập kỹ năng số cho cán bộ, người dân và doanh nghiệp. Các cơ sở giáo dục được khuyến khích phát huy trách nhiệm xã hội, bố trí giảng viên, sinh viên tham gia trực tiếp các hoạt động phổ cập tại cộng đồng; học sinh, sinh viên, đoàn viên, thanh niên được khuyến khích tham gia với vai trò “đại sứ số”, hỗ trợ người dân tiếp cận và thực hành các kỹ năng số.

Theo phụ lục nhiệm vụ của Kế hoạch, trong Quý IV/2026, tỉnh sẽ tổ chức các đợt cao điểm hướng dẫn người dân thực hành kỹ năng số và sử dụng các dịch vụ số thiết yếu như dịch vụ công trực tuyến, định danh và xác thực điện tử VNeID, thanh toán không dùng tiền mặt, Sổ sức khỏe điện tử, đăng ký khám chữa bệnh trực tuyến, bảo hiểm y tế trên VNeID, tra cứu thông tin chính thống, các nền tảng số phục vụ giáo dục, y tế, lao động, việc làm và thương mại điện tử. Nội dung hướng dẫn tập trung vào những kỹ năng số cơ bản, thường xuyên sử dụng trong đời sống hằng ngày, bảo đảm thiết thực và hiệu quả.

Cùng với tổ chức thực hiện, công tác kiểm tra, giám sát tiếp tục được tăng cường nhằm bảo đảm Phong trào được triển khai đúng hướng, thực chất, tránh hình thức. Nội dung kiểm tra tập trung vào việc khai thác nền tảng “Bình dân học vụ số”, tổ chức phổ cập kỹ năng số tại cơ sở, hoạt động của Tổ công nghệ số cộng đồng, việc đánh giá, xác nhận kết quả và cập nhật dữ liệu, minh chứng theo Bộ Chỉ số. Kết quả kiểm tra, giám sát sẽ được sử dụng làm căn cứ đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị, địa phương; đồng thời làm cơ sở biểu dương, khen thưởng những mô hình hiệu quả, cá nhân tiêu biểu và kịp thời chấn chỉnh những biểu hiện triển khai hình thức, chạy theo thành tích.

Để thực hiện các nhiệm vụ, Ban Chỉ đạo tỉnh chỉ đạo thống nhất việc triển khai trên địa bàn; tăng cường đôn đốc, kiểm tra, giám sát và kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Tổ Công tác triển khai Phong trào có trách nhiệm theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện theo ngành, lĩnh vực và địa bàn được phân công; các cơ quan, đơn vị, địa phương căn cứ chức năng, nhiệm vụ tổ chức thực hiện nghiêm túc, tăng cường phối hợp và kịp thời phản ánh khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai.

Việc tiếp tục đẩy mạnh Phong trào “Bình dân học vụ số” theo hướng thiết thực, có trọng tâm, lấy kết quả thực tế và dữ liệu làm căn cứ đánh giá sẽ góp phần đưa kỹ năng số trở thành một phần thiết yếu trong đời sống, công việc của người dân và hoạt động của cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp. Từ việc biết sử dụng các dịch vụ số thiết yếu đến chủ động khai thác các nền tảng số phục vụ học tập, sản xuất, kinh doanh và đời sống, Phong trào từng bước tạo nền tảng để người dân không chỉ tiếp cận công nghệ mà thực sự sử dụng công nghệ một cách an toàn, hiệu quả, qua đó góp phần thúc đẩy chuyển đổi số, nâng cao chất lượng quản trị và phục vụ người dân trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên.