Trong giai đoạn từ ngày 1/7/2015 đến ngày 26/5/2025, tỉnh Thái Nguyên đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể trong công tác xây dựng, rà soát và hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, góp phần quan trọng vào việc nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Với phương châm "đầu tư cho thể chế là đầu tư cho phát triển", Thái Nguyên đã triển khai đồng bộ các hoạt động xây dựng và ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Trong gần một thập kỷ qua, chính quyền cấp tỉnh đã ban hành 185 nghị quyết của Hội đồng nhân dân và 433 quyết định của Ủy ban nhân dân tỉnh, đảm bảo đúng thẩm quyền và hình thức theo quy định pháp luật. Ở cấp huyện, số lượng văn bản quy phạm pháp luật giảm đáng kể, chủ yếu tập trung vào việc bãi bỏ các văn bản không còn phù hợp, với tổng cộng 63 văn bản được ban hành từ các huyện như Phú Lương, Thái Nguyên, Đại Từ, Định Hóa, Đồng Hỷ, Sông Công, Phổ Yên và Phú Bình. Ở cấp xã, chỉ có 27 văn bản quy phạm pháp luật được ban hành trong hai năm 2016 và 2017, và từ năm 2018 trở đi, các xã không còn ban hành thêm văn bản này, phù hợp với quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2015.
Để triển khai hiệu quả Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2015, được sửa đổi, bổ sung năm 2020, Sở Tư pháp đã tham mưu cho Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành nhiều văn bản chỉ đạo quan trọng. Nổi bật là Kế hoạch số 77/KH-UBND năm 2015 và Kế hoạch số 143/KH-UBND năm 2020 nhằm triển khai luật, cùng với Quyết định 59/2016/QĐ-UBND quy định chi tiết về quy trình xây dựng và ban hành văn bản quy phạm pháp luật tại các cấp trong tỉnh. Các nghị quyết như 08/2017/NQ-HĐND và 34/2022/NQ-HĐND đã đảm bảo nguồn kinh phí cần thiết cho công tác này. Đồng thời, tỉnh tổ chức hai hội nghị triển khai luật và 15 hội nghị tập huấn chuyên sâu, thu hút hơn 1.200 lượt cán bộ tham gia. Sở Tư pháp cũng biên soạn và phát hành 4.255 cuốn sổ tay hướng dẫn nghiệp vụ, hỗ trợ nâng cao kỹ năng soạn thảo và thẩm định văn bản cho đội ngũ cán bộ các cấp.
Công tác kiểm tra và rà soát văn bản quy phạm pháp luật được thực hiện thường xuyên, đảm bảo tính hợp hiến, hợp pháp và đồng bộ của hệ thống pháp luật. Từ năm 2016 đến 2020, tỉnh đã kiểm tra hàng nghìn văn bản, phát hiện và xử lý triệt để các văn bản có sai sót hoặc không phù hợp, như 184 văn bản sai sót trong năm 2016 và 183 văn bản trong năm 2017. Trong kỳ hệ thống hóa văn bản giai đoạn 2019-2023, tỉnh rà soát 921 văn bản, xác định 565 văn bản còn hiệu lực, 356 văn bản hết hiệu lực toàn bộ và 146 văn bản cần sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ. Trong 5 tháng đầu năm 2025, Sở Tư pháp đã rà soát 189 văn bản chịu tác động từ việc sắp xếp tổ chức bộ máy, đề xuất sửa đổi hoặc bãi bỏ 307 văn bản để phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Về nguồn lực, đội ngũ cán bộ tham mưu xây dựng pháp luật tại Thái Nguyên đáp ứng tốt yêu cầu nhiệm vụ. Ở cấp tỉnh, Phòng Xây dựng và Kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật thuộc Sở Tư pháp được bố trí 5 biên chế, chịu trách nhiệm chính trong việc thẩm định và tham gia ý kiến xây dựng pháp luật. Ở cấp huyện, 9 Phòng Tư pháp với 29 công chức và cấp xã với 242 công chức Tư pháp - Hộ tịch đều có trình độ chuyên môn cao, với 92-100% đạt trình độ đại học ngành Luật. Về kinh phí, các nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh như 08/2017/NQ-HĐND, 34/2022/NQ-HĐND và 15/2023/NQ-HĐND đã đảm bảo nguồn lực tài chính cần thiết, đáp ứng yêu cầu cơ bản cho các hoạt động xây dựng, kiểm tra, rà soát và cập nhật văn bản vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật.
Dù đạt nhiều thành tựu, công tác xây dựng và rà soát văn bản quy phạm pháp luật tại Thái Nguyên vẫn còn một số hạn chế. Chất lượng một số hồ sơ dự thảo còn thấp, hệ thống văn bản chưa thực sự đồng bộ, tính khả thi và ổn định chưa cao, một số quy định còn chồng chéo hoặc chưa phù hợp với thực tiễn. Một số cơ quan chậm ban hành văn bản quy định chi tiết, và công tác rà soát tại một số sở, ngành chưa được quan tâm đúng mức. Để khắc phục, Thái Nguyên xác định cần ưu tiên hoàn thiện hệ thống pháp luật, nâng cao chất lượng soạn thảo và thẩm định văn bản, đổi mới cơ chế kiểm soát và thường xuyên rà soát để kịp thời xử lý các văn bản không phù hợp. Đồng thời, tỉnh sẽ tiếp tục đầu tư nguồn lực, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ và đảm bảo kinh phí cho công tác xây dựng pháp luật.
Nhìn chung, những nỗ lực trong công tác xây dựng và rà soát văn bản quy phạm pháp luật đã góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật địa phương, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại Thái Nguyên. Trong thời gian tới, tỉnh sẽ tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp, thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị, hướng tới xây dựng một hệ thống pháp luật đồng bộ, minh bạch và hiệu quả hơn.