Một số quy định mới về thực hiện thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông
Chính phủ đã ban hành Nghị định số 309/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 118/2025/NĐ-CP về thực hiện thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông tại Bộ phận Một cửa và Cổng Dịch vụ công quốc gia, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 367/2025/NĐ-CP. Nghị định số 309/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 05/8/2026.
Theo quy định mới, Cổng Dịch vụ công quốc gia tiếp tục được xác định là cổng tích hợp thông tin và cung cấp dịch vụ công trực tuyến, thông tin về tình hình, kết quả giải quyết thủ tục hành chính thống nhất trên phạm vi toàn quốc. Cổng có trách nhiệm kết nối, tích hợp, chia sẻ dữ liệu với các hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính, đồng thời cung cấp các dịch vụ số phục vụ người dân, doanh nghiệp theo quy định của pháp luật và chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.
Một điểm đáng chú ý của Nghị định số 309/2026/NĐ-CP là việc bổ sung các quy định nhằm tăng cường khai thác, sử dụng dữ liệu đã có, qua đó giảm yêu cầu cung cấp lại thông tin, giấy tờ khi người dân, doanh nghiệp thực hiện thủ tục hành chính.
Theo đó, cơ quan tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính có trách nhiệm khai thác, sử dụng thông tin, dữ liệu đã có trong các cơ sở dữ liệu để thay thế thành phần hồ sơ giải quyết thủ tục hành chính. Cơ quan không được yêu cầu tổ chức, cá nhân cung cấp những thành phần hồ sơ mà thông tin trong đó đã có dữ liệu trong các cơ sở dữ liệu được cơ quan chủ quản công bố, kết nối, chia sẻ theo quy định.
Trong trường hợp không thể khai thác được dữ liệu do sự cố, thảm họa hoặc dữ liệu chưa chính xác, cơ quan tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính được yêu cầu tổ chức, cá nhân bổ sung thông tin, giấy tờ cần thiết theo quy định. Quy định này góp phần cụ thể hóa yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số, khai thác hiệu quả các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành và thực hiện nguyên tắc người dân, doanh nghiệp chỉ phải cung cấp thông tin, dữ liệu một lần.
Nghị định cũng khuyến khích triển khai ki-ốt thông minh tại Bộ phận Tiếp nhận và Trả kết quả, Trung tâm Phục vụ hành chính công, Điểm tiếp nhận và trả kết quả để hỗ trợ tổ chức, cá nhân tiếp cận và thực hiện thủ tục hành chính, dịch vụ công trực tuyến. Việc sử dụng ki-ốt thông minh không làm thay đổi thẩm quyền, trách nhiệm của cơ quan, người có thẩm quyền trong tiếp nhận, giải quyết và trả kết quả thủ tục hành chính theo quy định pháp luật.
Bên cạnh đó, Nghị định số 309/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số quy định về tổ chức Bộ phận Một cửa ở cấp bộ và cấp tỉnh. Đối với cơ quan trung ương được tổ chức theo hệ thống ngành dọc tại địa phương, người đứng đầu cơ quan ngành dọc quyết định việc tổ chức Bộ phận Tiếp nhận và Trả kết quả. Trường hợp không tổ chức Bộ phận Tiếp nhận và Trả kết quả tại cơ quan mình thì bố trí cán bộ, công chức, viên chức đến Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp tỉnh hoặc Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã nơi cơ quan ngành dọc đặt trụ sở để tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính.
Đối với cấp tỉnh, tại các thành phố, căn cứ đặc thù về quản lý dân cư, điều kiện hạ tầng số, mức độ ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Ủy ban nhân dân thành phố có thể trình Hội đồng nhân dân thành phố quyết định thành lập Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp tỉnh là tổ chức hành chính trực thuộc Ủy ban nhân dân thành phố, đồng thời quyết định số lượng Chi nhánh, Điểm tiếp nhận và trả kết quả trực thuộc để thực hiện nhiệm vụ trong phạm vi địa phương. Trường hợp không lựa chọn mô hình này, Ủy ban nhân dân thành phố quyết định thành lập Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp tỉnh theo quy định.
Nghị định cũng quy định cụ thể hơn về người làm việc tại các Trung tâm Phục vụ hành chính công. Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp tỉnh và Trung tâm Phục vụ hành chính công một cấp có công chức, viên chức, nhân viên thuộc quản lý của Trung tâm; cán bộ, công chức, viên chức do các cơ quan chuyên môn cấp tỉnh, cơ quan thuộc ngành dọc cử đến thực hiện nhiệm vụ; đồng thời có thể bố trí nhân sự của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ bưu chính công ích, doanh nghiệp cung ứng dịch vụ để thực hiện các công việc hỗ trợ theo hợp đồng lao động được ký kết.
Đối với Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã, Nghị định quy định lãnh đạo Trung tâm gồm Giám đốc tương đương Trưởng phòng và không quá 02 Phó Giám đốc tương đương Phó Trưởng phòng thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã. Trung tâm có công chức, nhân viên thuộc quản lý của Trung tâm; công chức, viên chức của các phòng chuyên môn; công chức, viên chức của cơ quan thuộc ngành dọc, nếu có, được cử đến thực hiện nhiệm vụ; cùng nhân sự của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ bưu chính công ích, doanh nghiệp cung ứng dịch vụ thực hiện công việc hỗ trợ theo hợp đồng lao động.
Những quy định mới tại Nghị định số 309/2026/NĐ-CP góp phần tiếp tục hoàn thiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông, tăng cường khai thác và chia sẻ dữ liệu trong giải quyết thủ tục hành chính, tạo thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp, đồng thời phù hợp với yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động của cơ quan nhà nước.