Thực hiện Quyết định số 183/QĐ-BTP ngày 05/02/2021 của Bộ Tư pháp và Kế hoạch số 30/KH-UBND ngày 19/02/2021 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc Tổng kết 08 năm thực hiện Nghị định số 81/2013/NĐ-CP ngày 19/7/2013 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Xử lý vi phạm hành chính (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 97/2017/NĐ-CP ngày18/8/2017)

Sau 8 năm triển khai thực hiện Nghị định số 81/2013/NĐ-CP ngày 19/7/2013 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Xử lý vi phạm hành chính (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 97/2017/NĐ-CP CP ngày18/8/2017 ) trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên kết quả như sau:

Hàng năm , Uỷ ban nhân dân tỉnh đều ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện cũng như ban hành các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn thực hiện công tác quản lý thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính được thống nhất, đồng bộ, hiệu quả trên địa bàn toàn tỉnh. Trong đó, triển khai nhiệm vụ cho các sở, ban, ngành và 09 huyện, thành phố Thị xã trên địa bàn tỉnh  ban hành kế hoạch tổ chức thực hiện, tổ chức tuyên truyền, phổ biến, tập huấn, bồi dưỡng kiến thức pháp luật, xác định lĩnh vực, nội dung trọng tâm, tổ chức kiểm tra, khảo sát, tổng hợp báo cáo kết quả, đồng thời giao trách nhiệm cho Sở Tư pháp với chức năng là cơ quan  tham mưu cho Uỷ ban nhân dân tỉnh về quản lý công tác thi hành pháp luật xử lý vi phạm hành chính thực hiện công tác hướng dẫn kỹ năng, nghiệp vụ, giải đáp các thắc mắc trong công tác thi hành pháp luật xử lý vi phạm hành chính cho các cá nhân, tổ chức có vướng mắc, tăng cường đôn đốc, kiểm tra, hướng dẫn các đơn vị địa phương việc triển khai thực hiện pháp luật xử lý vi phạm hành chính trên địa bàn tỉnh.

Trong 8 năm thực hiện Nghị định 81/2013/NĐ-CP các cấp, các ngành trên đại bàn tỉnh đã triển khai thi hành nghiêm túc các quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính do đó đã góp phần tạo chuyển biến mạnh về nhận thức trong công tác  xử lý vi phạm hành chính  của các tổ chức, cá nhân nhất là những người làm công tác quản lý, người trực tiếp thực hiện công tác xử lý vi phạm hành chính cũng như ý thức chấp hành pháp luật của người dân trên địa bàn, từng bước hạn chế tình trạng vi phạm pháp luật.

Công tác tuyên truyền, phổ biến Nghị định số 81/2013/NĐ-CP ngày 19/7/2013 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Xử lý vi phạm hành chính (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 97/2017/NĐ-CP) đã được các cơ quan, đơn vị, địa phương tích cực triển khai thi hành các nội dung của Nghị định và tuyên truyền, phổ biến đến toàn thể cán bộ, công chức và nhân dân, trong đó chú trọng những đối tượng có nguy cơ vi phạm và người có thẩm quyền xử phạt thông qua các lớp tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ , giao ban định kỳ,đăng tải trên webside của cơ quan, đơn vị, địa phương trong các cuộc họp; tuyên truyền trên chuyên trang, chuyên mục báo, tạp chí, Đài Phát thanh Tuyền hình…Trong năm 08 năm kể từ khi Nghị định có hiệu lực thi hành, thực hiện ý kiến chỉ đạo của Uỷ ban nhân dân tỉnh, các Sở, ban, ngành và UBND các huyện, thành phố, thị xã đã  tổ chức 102 hội nghị, hội thảo, tọa đàm về Nghị định 81/2013/NĐ-CP.

Kết quả thực hiện các quy định về xử phạt vi phạm hành chính và áp dụng các biện pháp xử lý hành chính trong giai đoạn (tính từ ngày 19/7/2013 đến ngày 31/12/2020) trên địa bàn toàn tỉnh đã phát hiện và xử lý hơn 400 nghìn vụ việc vi phạm hành chính, thu nộp ngân sách hơn 400 tỷ đồng cụ thể như sau:

* Về tình hình xử phạt và kết quả thi hành quyết định xử lý vi phạm hành chính:

* Về tình hình áp dụng các biện pháp xử lý hành chính: Trong năm 08 năm tổng số đối tượng bị áp dụng các biện pháp xử lý hành chính là 549 đối tượng.

Tổng số đối tượng bị lập hồ sơ đề nghị áp dụng các biện pháp xử lý hành chính là 7.272 đối tượng.

Trong đó:

- 5.250 đối tượng bị áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, thị trấn;

- 24 đối tượng bị áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng;

- 51 đối tượng bị áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc;

- 1.953 đối tượng bị áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc;

*Về tình hình áp dụng các biện pháp ngăn chặn và bảo đảm xử lý vi phạm hành chính. Qua tổng hợp báo cáo từ các cơ quan có chức danh có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính thì biện pháp ngăn chặn và bảo đảm xử lý vi phạm hành chính được áp dụng nhiều nhất là tạm giữ tang vật, phương tiện vi phạm hành chính. Việc áp dụng biện pháp ngăn chặn này đạt hiệu quả rất lớn trong công tác xác minh các tình tiết của hành vi vi phạm hành chính.

*Về tình hình áp dụng biện pháp thay thế XLVPHC đối với người chưa thành niên.Việc áp dụng biện pháp thay thế XLVPHC đối với người chưa thành niên trên địa bàn tỉnh được áp dụng rất ít. Cụ thể: Từ năm 2013 - 2020 trên toàn địa bàn tỉnh có 150 trường hợp người chưa thành niên bị áp dụng biện pháp thay thế xử lý vi phạm hành chính là nhắc nhở và quản lý tại gia đình.

 Trong thời gian qua, việc triển khai thi hành Nghị định số 81/2013/NĐ-CP đã góp phần đảm bảo việc áp dụng Luật XLVPHC được thuận lợi và thống nhất trên toàn tỉnh cũng như đảm bảo hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính. Tuy nhiên sau 8 năm thực hiện Nghị định bên cạnh những kết quả đạt được  Nghị định số 81/2013/NĐ-CP đã bộc lộ một số vướng mắc, bất cập, không đáp ứng yêu cầu của thực tiễn như các vấn đề liên quan đến việc xử phạt vi phạm hành chính như:

-Một số biểu mẫu ban hành kèm theo Nghị định số 81/2013/NĐ-CP chưa phù hợp về mặt thể thức, nội dung cũng như số lượng biểu mẫu chưa đáp ứng được nhu cầu thực tiễn. Để khắc phục kịp thời những tồn tại, hạn chế đó, ngày 18/8/2017, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 97/2017/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 81/2013/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Xử lý vi phạm hành chính.Nghị định số 97/2017/NĐ-CP ra đời đã khắc phục những khó khăn, vướng mắc còn tồn tại, tạo cơ sở pháp lý chung, bảo đảm việc áp dụng thống nhất các quy định pháp luật về xử lý vi phạm hành chính trên phạm vi toàn quốc, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức, đồng thời, nâng cao chất lượng, hiệu quả quản lý công tác thi hành pháp luật về XLVPHC.

-Luật Xử lý vi phạm hành chính và Nghị định 81/2013 chưa hướng dẫn cụ thể như thế nào là “người chứng kiến”. Ví dụ trong trường hợp một Đoàn kiểm tra có 03 người thực hiện kiểm tra tại khu vực vắng vẻ và phát hiện hành vi vi phạm, nhưng người vi phạm lại không có mặt tại hiện trường hoặc cố tình trốn tránh thì ngoài người đứng tên lập biên bản vi phạm hành chính, hai người còn lại của Đoàn kiểm tra có được coi là “người chứng kiến” hay không, có đảm bảo tính khách quan hay không.

- Luật Xử lý vi phạm hành chính và Nghị định 81/2013 chưa hướng dẫn cụ thể về biểu mẫu biên bản vi phạm hành chính trong trường hợp đoàn thanh tra liên ngành lập, vì đoàn thanh tra liên ngành bao gồm rất nhiều cơ quan, khi phát hiện hành vi vi phạm sẽ lập với tư cách nào: Ghi đoàn thanh tra liên ngành hay Ghi tên cơ quan của người có thẩm quyền lập biên bản?

- Luật Xử lý vi phạm hành chính và Nghị định 81/2013 chưa quy định về việc giao quyền trong việc áp dụng các biện pháp xử lý hành chính nên cũng gây khó khăn trong việc thi hành công tác này trong trường hợp cấp trưởng vắng mặt vì lý do công tác hoặc sức khỏe;

Ngoài ra còn có những khó khăn, bất cập khác như: Về xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về xử lý vi phạm hành chính, Điều 23 và Khoản 8, Điều 30 Nghị định số 81/2013/NĐ-CP về cơ sở dữ liệu quốc gia về xử lý vi phạm hành chính. Tuy nhiên, đến  nay, Chính phủ chưa xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về xử lý vi phạm hành chính. Do vậy, việc cung cấp thông tin các đối tượng vi phạm hành chính rất khó xác định đối với những trường hợp vi phạm hành chính nhiều lần, tái phạm để xem xét áp dụng các tình tiết tăng nặng đối với các đối tượng vi phạm.

 Về các điều kiện đảm bảo thi hành, lực lượng cán bộ làm công tác xử lý vi phạm hành chính chuyên trách còn mỏng, một số địa bàn quản lý rộng và một số lĩnh vực phức tạp còn thiếu lực lượng thực thi nhiệm vụ; trang thiết bị, phương tiện, máy móc hiện đại để tiếp nhận, truyền đạt thông tin, chính sách, pháp luật một số nơi, một số lĩnh vực chưa đảm bảo, công cụ hỗ trợ còn hạn chế chưa đáp ứng yêu cầu đặt ra; kinh phí dành cho việc triển khai thực hiện công tác xử lý vi phạm hành chính còn hạn chế...

Để việc triển khai thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính đạt hiệu quả, đề nghị cần tập trung thực hiện các giải pháp sau:

- Đề nghị Chính phủ, Quốc hội sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật về xử lý vi phạm hành chính nhằm kịp thời khắc phục những bất cập, vướng mắc nhằm nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh phòng chống vi phạm hành chính, góp phần giữ vững an ninh trật tự, an toàn xã hội, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

- Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của các đơn vị, địa phương trong công tác thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra công tác thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính qua đó giáo dục cho cán bộ, công chức và người dân ý thức chấp hành pháp luật, nâng cao ý thức, tinh thần, trách nhiệm của cán bộ được giao thực hiện công tác thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính.

- Đặc biệt là trong công tác phối hợp tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật nhằm nâng cao trình độ hiểu biết pháp luật và chấp hành pháp luật về xử  lý vi phạm hành chính của cán bộ, công chức và nhân dân; phối hợp chặt chẽ trong các công tác lập hồ sơ xử lý vi phạm hành chính, quản lý, giáo dục đối tượng bị xử lý vi phạm hành chính…

- Thường xuyên rà soát các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan để đề xuất cơ quan có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc ban hành mới các văn bản nhằm khắc phục những tồn, tại hạn chế cho phù hợp với tình hình thực tiễn hiện nay. 

- Coi trọng công tác sơ, tổng kết công tác thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính theo định kỳ để đánh giá tình hình, nắm bắt những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện, qua đó đề xuất các cơ quan có thẩm quyền các giải pháp nhằm khắc phục những khó khăn, vướng mắc trên thực tiễn…

 - Tăng cường đầu tư các trang, thiết bị phục vụ cho công tác thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính, đặc biệt là đầu tư công nghệ thông tin trong công tác tuần tra, kiểm soát, xử lý người vi phạm cũng như công tác quản lý nhà nước trong thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính.