Từ ngày 01/9/2026, Luật Tiếp cận thông tin số 01/2026/QH16 chính thức có hiệu lực, quy định cụ thể hơn phương thức để công dân thực hiện quyền yêu cầu cung cấp thông tin, trong đó có các phương thức trên môi trường số. Đây là nội dung đáng chú ý, góp phần tạo thuận lợi cho người dân trong tiếp cận thông tin và thúc đẩy ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số trong hoạt động cung cấp thông tin.

Theo Luật, công dân có quyền tiếp cận thông tin bằng hai phương thức: tự do tiếp cận thông tin được cơ quan, đơn vị công khai hoặc yêu cầu cơ quan, đơn vị cung cấp thông tin.

Đáng chú ý, khi có nhu cầu yêu cầu cung cấp thông tin, công dân có thể thực hiện trực tiếp tại cơ quan, đơn vị; qua dịch vụ bưu chính hoặc qua mạng Internet. Trong đó, các phương thức trên môi trường số gồm thư điện tử, cổng thông tin điện tử, trang thông tin điện tử, cổng dữ liệu, Cổng Dịch vụ công quốc gia, ứng dụng di động hoặc các nền tảng số khác do cơ quan, đơn vị có thẩm quyền công bố. Luật cũng khuyến khích việc cung cấp thông tin theo phương thức này.

Thời hạn giải quyết yêu cầu cung cấp thông tin cũng được quy định rõ. Tùy từng trường hợp, chậm nhất 12 ngày kể từ ngày nhận được yêu cầu hợp lệ, cơ quan, đơn vị có trách nhiệm cung cấp thông tin. Trường hợp cần thêm thời gian để xem xét, tìm kiếm, phân tách, tập hợp, sao chép thông tin thì có thể gia hạn nhưng tối đa không quá 12 ngày và phải có văn bản thông báo về việc gia hạn.

Việc bảo đảm quyền tiếp cận thông tin được thực hiện theo nguyên tắc thông tin cung cấp phải chính xác, đầy đủ; việc cung cấp phải đúng trình tự, thủ tục, kịp thời, minh bạch, thuận lợi cho công dân, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và tăng cường cung cấp thông tin trên môi trường số.

Bên cạnh quyền được tiếp cận thông tin, công dân có trách nhiệm tuân thủ quy định của pháp luật, không làm sai lệch nội dung thông tin được cung cấp và không xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân khác. Luật đồng thời quy định một số loại thông tin không được tiếp cận hoặc chỉ được tiếp cận có điều kiện, như bí mật nhà nước, thông tin về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, dữ liệu cá nhân, bí mật gia đình, bí mật kinh doanh và những thông tin mà việc cung cấp có thể gây nguy hại đến lợi ích của Nhà nước hoặc quyền, lợi ích hợp pháp của người khác.

Việc ban hành Luật Tiếp cận thông tin số 01/2026/QH16 góp phần tạo thuận lợi hơn cho người dân thực hiện quyền tiếp cận thông tin, nâng cao tính công khai, minh bạch trong hoạt động của cơ quan, đơn vị và thúc đẩy cung cấp thông tin trên môi trường số. Luật được Quốc hội khóa XVI, Kỳ họp thứ Nhất thông qua ngày 23/4/2026 và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/9/2026.