Nghị định 100/2019/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính lĩnh vực giao thông đường bộ, đường sắt có hiệu lực từ 01/01/2020 (Nghị định 100). Ngay từ khi ra đời đã thực sự đi vào cuộc sống bởi những quy định nghiêm và chặt chẽ về hình thức, mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả đối với từng hành vi vi phạm, là một giải pháp hữu hiệu góp phần bảo đảm việc tuân thủ pháp luật trong lĩnh vực giao thông đường bộ. Tuy nhiên, các quy định của pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực này hiện vẫn còn tồn tại một số bất cập, gây ra nhiều khó khăn cho công tác xử lý.

Tại điểm e khoản 3, Điều 5 Nghị định 100 quy định xử phạt về hành vi “đỗ, để xe ở hè phố trái quy định của pháp luật”; tuy nhiên chưa có quy định rõ về việc đỗ, để xe ở hè phố như thế nào là trái, là không đúng quy định.

Tại điểm b khoản 4 Điều 5 của Nghị định này quy định xử phạt đối với hành vi “đi vào đường có biển báo hiệu có nội dung cấm đi vào đối với loại phương tiện đang điều khiển…”. Thực tế, nhiều tuyến đường trong thành phố chỉ cắm biển cấm cấm theo giờ. Vậy ngoài giờ cấm, họ đi vào trong thành phố và để xe ở chỗ nào đó, đến giờ cấm họ lại đi thì rất khó xử phạt do “không có biển báo hiệu nội dung cấm” ở đường họ đang đi.

Tại khoản 8 Điều 80 Nghị định 100/2019/NĐ-CP quy định thủ tục xử phạt đối với hành vi vi phạm được phát hiện thông qua sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ như sau: “Đối với trường hợp hành vi vi phạm hành chính được phát hiện thông qua việc sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ mà cơ quan chức năng chưa dừng ngay được phương tiện để xử lý, cơ quan chức năng gửi thông báo yêu cầu chủ phương tiện và cá nhân, tổ chức có liên quan (nếu có) đến trụ sở để giải quyết vụ việc vi phạm; chủ phương tiện có nghĩa vụ phải hợp tác với cơ quan chức năng để xác định đối tượng đã điều khiển phương tiện thực hiện hành vi vi phạm”.

Tuy nhiên, việc xác định chủ phương tiện trên thực tế gặp nhiều khó khăn, bởi có nhiều xe mua bán sang nhượng qua nhiều người, ở nhiều địa phương khác nhau nhưng chưa làm thủ tục sang tên, chưa kể có nhiều phương tiện đeo biển số giả, biển số không rõ chữ, số... Vì thế xác lập biên bản vi phạm hành chính (đối với một số hành vi phải tước giấy phép và tạm giữ phương tiện) thường rất khó thực hiện, mặt khác một số người vi phạm ở địa phương khác tới trong khi giữa các địa phương lại chưa có cơ chế phối hợp với nhau.

Để đảm bảo hiệu quả công tác đấu tranh, phòng chống các vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ, các cơ quan chức năng cần sớm nghiên cứu, xem xét đề xuất sửa đổi, bổ sung những quy định còn bất cập về xử phạt các hành vi vi phạm giao thông đường bộ trên thực tế.