Quy định phát triển khoa học, công nghệ, nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao công nghệ phục vụ dự án đường sắt từ ngày 01/01/2026
Ngày 12/12/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 319/2025/NĐ-CP quy định chi tiết nội dung, trình tự, thủ tục, thẩm quyền để triển khai các cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt về phát triển khoa học, công nghệ, nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao công nghệ đối với công trình trọng điểm, dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực đường sắt theo các Nghị quyết của Quốc hội. Trong đó, Nghị định quy định nguyên tắc thực hiện hoạt động phát triển khoa học, công nghệ, nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao công nghệ phục vụ dự án đường sắt; phát triển khoa học, công nghệ, nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao công nghệ phục vụ dự án đường sắt; xác định tổ chức, cá nhân chủ trì hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phục vụ dự án đường sắt như sau:
(1) Nguyên tắc thực hiện hoạt động phát triển khoa học, công nghệ, nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao công nghệ phục vụ dự án đường sắt
- Bảo đảm tuân thủ đúng quy định pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, pháp luật về chuyển giao công nghệ và pháp luật khác có liên quan.
- Bảo đảm công khai, minh bạch, bình đẳng, hiệu quả, đúng quy định về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, không có lợi ích nhóm.
- Đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững, thân thiện với môi trường; từng bước làm chủ công nghệ; tăng dần tỷ lệ nội địa hoá sản phẩm, linh kiện, thiết bị, phụ tùng nhằm thúc đẩy phát triển công nghiệp đường sắt và làm chủ công tác quản lý, vận hành, khai thác, bảo trì.
- Ưu tiên hợp tác nghiên cứu, phát triển khoa học, công nghệ, ứng dụng, chuyển giao công nghệ trong lĩnh vực đường sắt với các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân có thương hiệu, có uy tín, có cam kết thực hiện chuyển giao công nghệ cho doanh nghiệp Việt Nam ngay từ bước chuẩn bị dự án để sản xuất sản phẩm, linh kiện, thiết bị, phụ tùng phục vụ dự án đường sắt.
- Tổ chức, doanh nghiệp Việt Nam đã được giao nhiệm vụ, đặt hàng cung cấp dịch vụ, hàng hóa công nghiệp đường sắt theo quy định của pháp luật được ưu tiên giao nhiệm vụ hoặc đặt hàng thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ phục vụ dự án đường sắt.
(2) Phát triển khoa học, công nghệ, nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao công nghệ phục vụ dự án đường sắt
- Hoạt động khoa học và công nghệ phục vụ dự án đường sắt quy định tại các Nghị quyết 172/2024/QH15, Nghị quyết 187/2025/QH15, Nghị quyết 188/2025/QH13 của Quốc hội được xác định là hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
- Hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phục vụ dự án đường sắt được thực hiện thông qua:
+ Các chương trình, nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo và quy định của Nghị định 319/2025/NĐ-CP;
+ Hoạt động chuyển giao công nghệ cho dự án đường sắt theo quy định của pháp luật về chuyển giao công nghệ.
- Bộ Khoa học và Công nghệ, bộ quản lý ngành, lĩnh vực và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi đường sắt đi qua trong khả năng nguồn lực cân đối được hỗ trợ kinh phí thông qua tài trợ cho viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp hoặc cá nhân để thực hiện hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phục vụ dự án đường sắt theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
(3) Xác định tổ chức, cá nhân chủ trì hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phục vụ dự án đường sắt
- Tổ chức, cá nhân chủ trì thực hiện hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phục vụ dự án đường sắt là tổ chức, cá nhân chủ trì nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được xác định theo quy định tại khoản 2 Điều 5 Nghị định số 319/2025/NĐ-CP hoặc là tổ chức, doanh nghiệp được giao nhiệm vụ, đặt hàng nhận chuyển giao công nghệ phục vụ dự án đường sắt được xác định theo quy định tại Điều 10 của Nghị định số 319/2025/NĐ-CP.
- Xác định tổ chức, cá nhân chù trì nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo có sử dụng ngân sách nhà nước phục vụ dự án đường sắt:
+ Căn cứ quy mô, tính chất, đặc thù dự án đường sắt và nhu cầu triển khai thực hiện dự án đường sắt do mình thực hiện, chủ đầu tư dự án đường sắt gửi đề xuất nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phục vụ dự án đường sắt tới bộ quản lý ngành, lĩnh vực, Bộ Khoa học và Công nghệ hoặc tới Ủy ban nhân dân cấp tỉnh (đối với dự án đường sắt địa phương). Mẫu đề xuất nhiệm vụ theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, trong đó nội dung đề xuất nhiệm vụ theo quy định tại điểm c khoản 2 Điều 5 Nghị định số 319/2025/NĐ-CP;
+ Căn cứ chiến lược, kế hoạch phát triển ngành đường sắt, yêu cầu quản lý nhà nước hoặc đề xuất nhiệm vụ của các chủ đầu tư dự án đường sắt quy định tại điểm a khoản 2 Điều 5 Nghị định số 319/2025/NĐ-CP, bộ quản lý ngành, lĩnh vực, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh đặt hàng hoặc thông báo kế hoạch tài trợ, đặt hàng để tuyển chọn, giao trực tiếp cho tổ chức, cá nhân thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phục vụ dự án đường sắt;
+ Nội dung đề xuất nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, đề xuất đặt hàng nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quy định tại điểm a, điểm b khoản 2 Điều 5 Nghị định số 319/2025/NĐ-CP phải nêu rõ: tên nhiệm vụ; nội dung nhiệm vụ, phương án thực hiện nhiệm vụ; mục đích, yêu cầu, sản phẩm của nhiệm vụ; cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp dự kiến ứng dụng hoặc sử dụng kết quả thực hiện nhiệm vụ; phương án ứng dụng hoặc sử dụng kết quả thực hiện nhiệm vụ; thời gian hoàn thành nhiệm vụ; tổng mức kinh phí dự kiến thực hiện nhiệm vụ; nguồn kinh phí sử dụng để thực hiện nhiệm vụ; đề xuất cơ chế quản lý, cơ chế tài chính đặc thù (nếu có); cam kết sử dụng kết quả thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của chủ đầu tư dự án đường sắt hoặc của bộ quản lý ngành, lĩnh vực, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh đối với kết quả nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo do mình đặt hàng;
+ Việc đăng ký xét tài trợ, đặt hàng thực hiện nhiệm vụ; trình tự xét tài trợ, đặt hàng nhiệm vụ; thẩm định kinh phí và phê duyệt nhiệm vụ; đánh giá, chấm dứt nhiệm vụ; thanh lý hợp đồng giao nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phục vụ dự án đường sắt thực hiện theo quy định của pháp luật khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo;
+ Tổ chức, cá nhân được bộ quản lý ngành, lĩnh vực, Bộ Khoa học và Công nghệ hoặc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ký hợp đồng giao nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phục vụ dự án đường sắt theo quy định pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo hoặc được cơ quan có thẩm quyền thay đổi, điều chỉnh theo quy định pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được xác định là chủ trì nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Trong quá trình xem xét, phê duyệt nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phục vụ dự án đường sắt, phải có ý kiến của cơ quan đặt hàng nhiệm vụ, của chủ đầu tư dự án đường sắt đề xuất nhiệm vụ. Đối với nhiệm vụ được tài trợ thực hiện thì phải có văn bản của chủ đầu tư dự án đường sắt xác nhận nhiệm vụ đó phục vụ dự án đường sắt và có cam kết của chủ đầu tư sẽ sử dụng kết quả của nhiệm vụ phục vụ dự án đường sắt.